(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ద్రోణపర్వ - అధ్యాయ 025

॥ శ్రీః ॥
7.25. అధ్యాయః 025
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Topics
ద్వంద్వయుద్ధవర్ణనం॥ 1 ॥
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Text

సంజయ ఉవాచ। 7-25-0x(4319)(45796)
మహద్భైరవమాసీన్నః సన్నివృత్తేషు పాండుషు।
దృష్ట్వా ద్రోణం ఛాద్యమానం తైర్భాస్కరమివాంబుదైః॥ 7-25-1(45797)
తైశ్చోద్భూతం రజస్తీవ్రమవచక్రే చమూం తవ।
తతో హతమమంస్యామ ద్రోణం దృష్టిపథే హతే॥ 7-25-2(45798)
తాంస్తు శూరాన్మహేష్వాసాన్క్రూరం కర్మ చికీర్షతః।
దృష్ట్వా దుర్యోధనస్తూర్ణం స్వసైన్యం సమచూచుదత్॥ 7-25-3(45799)
యథాశక్తి యథోత్సాహం యథాసత్వం నరాధిపాః।
వారయధ్వం యథాయోగం పాండవానామనీకినీం॥ 7-25-4(45800)
తతో దుర్మర్షణో భీమమభ్యగచ్ఛత్సుతస్తవ।
ఆరాద్దృష్ట్వా కిరన్బాణైరిచ్ఛందోణస్య జీవితం॥ 7-25-5(45801)
తం బాణేరవతస్తార క్రుద్ధో మృత్యురివాహవే।
తం చ భీమోఽతుదద్బాణైస్తదాఽఽసీత్తుములం మహత్॥ 7-25-6(45802)
త ఈశ్వరసమాదిష్టాః ప్రాజ్ఞాః శూరాః ప్రహారిణః।
రాజ్యం మృత్యుభయం త్యక్త్వా ప్రత్యతిష్ఠన్పరాన్యుధి॥ 7-25-7(45803)
కృతవర్మా శినేః పౌత్రం ద్రోణం ప్రేప్సుం విశాంపతే।
పర్యవారయదాయాంతం శూరం సమరశోభినం॥ 7-25-8(45804)
తం శైనేయః శరవ్రాతైః క్రుద్ధః క్రుద్ధమవారయత్।
కృతవర్మా చ శైనేయం మత్తో మత్తమివ ద్విపం॥ 7-25-9(45805)
సైంధవః క్షత్రవర్మాణమాయాంతం నిశితైః శరైః।
ఉగ్రధన్వా మహేష్వాసం యత్తతో ద్రోణాదవారయత్॥ 7-25-10(45806)
క్షత్రవర్మా సింధుపతేశ్ఛిత్త్వా కేతతనకార్ముకే।
నారాచైర్దశభిః క్రుద్ధః సర్వమర్మస్వతాడయత్॥ 7-25-11(45807)
అథాన్యద్ధనురాదాయ సైంధవః కృతహస్తవత్।
వివ్యాధ క్షత్రవర్మాణం రణే సర్వాయసైః శరైః॥ 7-25-12(45808)
యుయుత్సుం పాండవార్థాయ యతమానం మహారథం।
సుబాహుర్భారతం శూరం యత్తో ద్రోణాదవారయత్॥ 7-25-13(45809)
సుబాహోః సధనుర్బాణావస్యతః పరిఘోపమౌ।
యుయుత్సుః శితపీతాభ్యాం క్షురాభ్యామచ్ఛినద్భుజౌ॥ 7-25-14(45810)
రాజానం పాండవశ్రేష్ఠం ధర్మాత్మానం యుధిష్ఠిరం।
వేలేవ సాగరం క్షుబ్ధం మద్రరాట్ సమవారయత్॥ 7-25-15(45811)
తం ధర్మరాజో బహుభిర్మర్మభిద్భిరవాకిరత్।
మద్రేశస్తం చతుఃషష్ట్యా శరైర్విద్ధ్వాఽనదద్భృశం॥ 7-25-16(45812)
తస్య నానదతః కేతుముచ్చకర్త చ కార్ముకం।
క్షురాభ్యాం పాండవో జ్యేష్ఠస్తత ఉచ్చుక్రుశుర్జనాః॥ 7-25-17(45813)
తథైవ రాజా బాహ్లీకో రాజానం ద్రుపదం శరైః।
ఆద్రవంతం సహానీకః సహానీకం న్యవారయత్॥ 7-25-18(45814)
తద్యుద్ధమభవద్ధోరం వృద్ధయోః సహసేనయోః।
యథా మహాయూథపయోర్ద్విపయోః సంప్రభిన్నయోః॥ 7-25-19(45815)
విందానువిందావావంత్యౌ విరాటం మత్స్యమార్చ్ఛతాం।
సహసైన్యౌ సహానీకం యథేంద్రాగ్నీ పురా బలిం॥ 7-25-20(45816)
తదుత్పింజలకం యుద్ధమాసీద్దేవాసురోపమం।
మత్స్యానాం కేకయైః సార్ధమభీతాశ్వరథద్విపం॥ 7-25-21(45817)
నాకులిం తు శతానీకం భూతకర్మా సభాపతిః।
అస్యంతమిషుజాలాని యాంతం ద్రోణాదవారయత్॥ 7-25-22(45818)
తతో నకులదాయాదస్త్రిభిర్భల్లైః సుసంశితైః।
చక్రే విబాహుశిరసం భూతకర్మాణమాహవే॥ 7-25-23(45819)
సుతసోమం తు విక్రాంతమాయాంతం తం శరౌఘిణం।
ద్రోణాయాభిముఖం వీరం సాల్వో బాణైరవారయత్॥ 7-25-24(45820)
స తు భీమరథః సాల్వమాశుగైరాయసైః శితైః।
షడ్భిః సాశ్వనియంతారమనయద్యమసాదనం॥ 7-25-25(45821)
శ్రుతకీర్తిం సమాయాంతం మయూరసదృశైర్హయైః।
చిత్రసేనో మహారాజ తవ పౌత్రం న్యవారయత్॥ 7-25-26(45822)
తమార్జునిః శరైశ్చక్రే పితృవ్యం జర్ఝరచ్ఛవిం।
శరైశ్చ ద్రౌపదీపుత్రం చిత్రసేనః సమావృణోత్॥ 7-25-27(45823)
కిరంతం శరజాలాని ప్రభిన్నమివ కుంజరం।
శ్రుతకర్మాణమాయాంతం దౌశ్శాసనిరవారయత్॥ 7-25-28(45824)
తౌ పౌత్రౌ తవ దుర్ధర్షౌ పరస్పరవధైషిణౌ।
పితౄణామర్థసిద్ధ్యర్థం చక్రతుర్యుద్ధముత్తమం॥ 7-25-29(45825)
తిష్ఠంతమగ్రే తం దృష్ట్వా ప్రతివింధ్యం మహాహవే।
ద్రౌణిర్మానం పితుః కుర్వన్మార్గణైః సమవారయత్॥ 7-25-30(45826)
తం క్రుద్ధం ప్రతివివ్యాధ ప్రతివింధ్యః శితైః శరైః।
సింహలాంగూలలక్ష్మాణం పితురర్థే వ్యవస్థితం॥ 7-25-31(45827)
ప్రవపన్నివ బీజాని బీజకాలే కృషీవలః।
ద్రౌణాయనిర్ద్రౌపదేయం శరవర్షైరవాకిరత్॥ 7-25-32(45828)
యస్తు శూరతమో రాజన్నుభయోః సేనయోర్మతః।
తం పటచ్చరహంతారం లక్ష్మణః సమవారయత్॥ 7-25-33(45829)
స లక్ష్మణస్యేష్వసనం ఛిత్త్వా లక్ష్మ చ భారత।
లక్ష్మణే శరజాలాని విసృజన్బహ్వశోభత॥ 7-25-34(45830)
తతోఽభిమన్యుః కర్మాణి కుర్వంతం చిత్రయోధినం।
ఆర్జునిః కృతినం శూరం లక్ష్మణం సమయోధయత్॥ 7-25-35(45831)
స సంప్రహారస్తుములస్తయోరాసీన్మహాత్మనోః।
శ్రోతౄణామీక్షితౄణాం చ భృశం ప్రీతివివర్ధనః॥ 7-25-36(45832)
వికర్ణస్తు మహాప్రాజ్ఞో యాజ్ఞసేనిం శిఖండినం।
పర్యవారయదాయాంతం యువానం సమరే యువా॥ 7-25-37(45833)
తతస్తమిషుజాలేన యాజ్ఞసేనిః సమావృణోత్।
విధూయ తద్బాణజాలం బభౌ తవ సుతో బలీ॥ 7-25-38(45834)
అంగదోఽభిముఖం వీరముత్తమౌజసమాహవే।
ద్రోణాయాభిముఖం యాంతం శరౌఘేణ న్యవారయత్॥ 7-25-39(45835)
స సంప్రహారస్తుములస్తయోః పురుషసింహయోః।
సైనికానాం చ సర్వేషాం తయోశ్చ ప్రీతివర్ధనః॥ 7-25-40(45836)
దుర్ముఖస్తు మహేష్వాసో వీరం పురుజితం బలీ।
ద్రోణాయాభిముఖం యాంతం వత్సదంతైరవారయత్॥ 7-25-41(45837)
స దుర్ముఖం భ్రువోర్మధ్యే నారాచేనాభ్యతాడయత్।
తస్య తద్ధి బభౌ వక్త్రం సనాలమివ పంకజం॥ 7-25-42(45838)
కర్ణస్తు కేకయాన్భ్రాతౄన్పంచ లోహితకధ్వజాన్।
ద్రోణాయాభిముఖం యాతాఞ్శరవర్షైరవారయత్॥ 7-25-43(45839)
తే చైనం భృశసంతప్తాః శరవర్షైరవాకిరన్।
స చ తాంశ్ఛాదయామాస శరజాలైః పునః పునః॥ 7-25-44(45840)
నైవ కర్ణో న తే పంచ దదృశర్బాణసంవృతాః।
సాశ్వసూతధ్వజరథాః పరస్పరశరాచితాః॥ 7-25-45(45841)
పుత్రాస్తే దుర్జయశ్చైవ జయశ్చ విజయశ్చ హ।
నీలకాశ్యజయత్సేనాంస్త్రయస్త్రీన్ప్రత్యవారయన్॥ 7-25-46(45842)
తద్యుద్ధమభవద్ధోరమీక్షితృప్రీతివర్ధనం।
సింహవ్యాఘ్రతరక్షూణాం యథర్క్షమహిషర్షభైః॥ 7-25-47(45843)
క్షేమధూర్తిబృహంతౌ తు భ్రాతరౌ సాత్వతం యుధి।
ద్రోణాయాభిముఖం యాంతం శరైస్తీక్ష్ణైస్తతక్షతుః॥ 7-25-48(45844)
తయోస్తస్య చ తద్యుద్ధమత్యద్భుతమివాభవత్।
సింహస్య ద్విపముఖ్యాభ్యాం ప్రభిన్నాభ్యాం యథా వనే। 7-25-49(45845)
రాజానం తు తథాంబష్ఠమేకం యుద్ధాభినందినం।
చేదిరాజః శరానస్యన్క్రుద్ధో ద్రోణాదవారయత్॥ 7-25-50(45846)
తతోఽంబష్ఠోఽస్థిభేదిన్యా నిరభిద్యచ్ఛలాకయా।
స త్యక్త్వా సశరం చాపం రథాద్భూమిముపాగమత్॥ 7-25-51(45847)
వార్ధక్షేమిం తు వార్ష్ణేయం కృపః శారద్వతః శరైః।
అక్షుద్రః క్షుద్రకైర్బాణైః క్రుద్ధరూపమవారయత్॥ 7-25-52(45848)
యుధ్యంతౌ కృపవార్ష్ణేయౌ యేఽపశ్యంశ్చిత్రయోధినౌ।
తే యుద్ధాసక్తమనసో నాన్యం బుబుధిరే క్రియాం॥ 7-25-53(45849)
సౌమదత్తిస్తు రాజానం మణిమంతమతంద్రితం।
పర్యవారయదాయాంతం యశో ద్రోణస్య వర్ఘయన్॥ 7-25-54(45850)
స సౌమదత్తేస్త్వరితశ్చిత్రేష్వసనకేతనే।
పునః పతాకాం సూతం చచ్ఛత్రం చాపాతయద్రథాత్॥ 7-25-55(45851)
అథాప్లుత్య రథాత్తూర్ణం యూపకేతురమిత్రహా।
సాశ్వసూతధ్వజరథం తం చకర్త వరాసినా॥ 7-25-56(45852)
రథం చ స్వం సమాస్థాయ ధనురాదాయ చాపరం।
స్వయం యచ్ఛన్హయాన్రాజన్వ్యధమత్పాండవీం చమూం॥ 7-25-57(45853)
పాండ్యమింద్రమివాయాంతమసురాన్ప్రతి దుర్జయం।
సమర్థః సాయకౌఘేన వృషసేనో న్యవారయత్॥ 7-25-58(45854)
`అథాజగామ హైడింబో మహామాయో మహాబలః।
పితౄణాం హితమన్విచ్ఛందహన్కౌరవవాహినీం'॥ 7-25-59(45855)
గదాపరిఘనిస్త్రింశపట్టసాయోఘనోపలైః।
కడంగరైర్భుశుండీభిః ప్రాసైస్తోమరసాయకైః॥ 7-25-60(45856)
ముసలైర్ముద్గరైశ్చక్రైర్న్భిండిపాలపరశ్వథైః।
పాంసువాతాగ్నిసలిలైర్భస్మలోష్ఠతృణద్రుమైః॥ 7-25-61(45857)
ఆతుదన్ప్రరుజన్భంజన్నిఘ్నన్విద్రావయన్క్షిపన్।
సేనాం విభీషయన్నాయాద్దోణప్రేప్సుర్ఘటోత్కచః॥ 7-25-62(45858)
తం తు నానాప్రహరణైర్నానాయుద్ధవిశేషణైః।
రాక్షసం రాక్షసః క్రుద్ధః సమాజఘ్నే హ్యలంబుసః॥ 7-25-63(45859)
తయోస్తదభవద్యుద్ధం రక్షోగ్రామణిముఖ్యయోః।
తాదృగ్యాదృక్పురావృత్తం శంబరామరరాజయోః॥ 7-25-64(45860)
ఏవం ద్వంద్వశతాన్యాసన్రథవారణవాజినాం।
పదాతీనాం చ భద్రం తే తవ తేషాం చ సంకులే॥ 7-25-65(45861)
నైతాదృశో దృష్టపూర్వః సంగ్రామో నైవ చ శ్రుతః।
ద్రోణస్యాభావభావే తు ప్రసక్తానాం పరస్పరం॥ 7-25-66(45862)
ఇదం ఘోరమిదం చిత్రమిదం రౌద్రమితి ప్రభో।
తత్ర యుద్ధాన్యదృశ్యంత ప్రతతాని బహూని చ॥ ॥ 7-25-67(45863)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ద్రోణపర్వణి సంశప్తకవధపర్వణి ద్వాదశదివసయుద్ధే పంచవింశోఽధ్యాయః॥ 25 ॥

Mahabharata - Drona Parva - Chapter Footnotes

5-25-1 భీరోర్భావో భైరవం భయమితి యావత్॥
5-25-2 దృష్టిపథే గతే ఇతి ఙ పాఠః॥
5-25-7 బాహ్యం మృత్యుభయం ఇతి క.ఙ.పాఠః॥
5-25-21 ఉత్పింజలకమత్యంతాకులం।
తదద్భుతతమం యుద్ధం ఇతి క.ఙ.పాఠః॥
5-25-22 భూతకర్మా సభాపతిరితి ద్వినామా॥
5-25-25 భీమరథో రాజభ్రాతా॥
5-25-45 దదృశుః దదృశిరే॥
5-25-51 శలాకయా శంకునా॥
5-25-60 అయోఘానా కడంగరైర్దండైః॥
5-25-62 ఆతుదన్ వ్యథయన్। ప్రరుజన్విధ్యన్।
భంజన్ ఆమర్దయన్। నిఘ్నన్ మారయన్। విద్రావయన్పలాయయన్।
క్షిపన్ప్రేరయన్॥
5-25-66 ఆభావభావే మారణే రక్షణే చ॥
5-25-25 పంచవింశోఽధ్యాయః॥ 25 ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.